Pubertehta
Nuorat eai háliit leat okto. Sii háliidit ovttastallat eará nuoraiguin ja dovdat ahte sii leat oassin joavkkus. Nuorravuođaáiggis mii ohcat ja gávdnat iežamet saji nuoraidjoavkkus. Seammás lea nuorravuođaáigi ja pubertehttaahki dat áigi goas nuorra johtilit rievdá. Son sáhttá molsut nuoraidjoavkku ja skihpáriid máŋgii dan áiggis. Ovtta beaivvi sáhttá dovdat iežas hui mánálážžan. Eará beaivvi fas dovdá iežas beanta rávisolmmožin. Ii leat álki earáide diehtit ja árvvoštallat makkár dovddut dus leat. Ovttaseallin ruovttus sáhttá máŋgii šaddat váttis go gulahallan váhnemiiguin dahje fuolaheddjiin ii leat álgo buorre.
Ráhkásmuvvan
Lei nu álki hupmat Eliniin. Ii lean jurddasán ge ahte nie álki lei. Lásse sávvá soai Eliniin sáhttiba buorebut oahpásmuv-vat. Muhto vuos lea gidđajohtin. Lásse luohkás leat čiežas geain leat bohccot. Siiddat leat fargga johttáme. Duoddariid badjel galget johtit bohccuiguin ja beatnagiiguin. Sii galget vuojihit ealu siivvožit gitta mearragáddái. Olu beaivvit ja ijat gal gollet.
Lásse jurddahallá movt son livččii jus Elin livččii mielde johtimis. Son gal lei sáhttit čohkkát su skohtteris ja doallat sus gitta vai ii ravgga eret. Ránne lei ges čohkkát Elina askkis.
Lásse geahččá Elinii. Elin čohkká láse lahka ja geahččá olggos. Go jorgala Lásse guvlui, nu go dál, de ii oainne Lásse su ámadeaju. Dušše olggiid ja sealggi ja čuvges, čáppa vuovttaid.
Lea váttis guldalit oahpaheaddji go Elin lea nu lahka. Ja erenoamáš váttis go johttánáigi lea. Lásse jurddahallá ain Elina birra ja de fas ealu birra. Buot eanemus jurddaša Lásse su iežas bohccuid birra. Son lea leamas veahkkin merke me siiid. Lea doallan m ie si gáibbis go áhčči čuohpai su mearkka m ie si bealljái. Nu leat ge Lássii gártan iežas bohccot. Go son šaddá rávesolmmóžin, de galgá sus stuorit ja čábbát eallu go ovttasge erás.
Dál ferte fas vilppastit Elina guvlui. Oaidná su ámadeaju. Lea gal oba čáppat. Ii dovdda ovttage gii lea nu čáppat. Sus lea unna jorba njunáš ja guhkes, čuuges vuovttat. Muhtumin láve bárggaldat. Eanas áiggiid diktá vuovttaid luovus. Vuovttat gitta olggiid rádjái. Lásse mielas orrot vuovttat litnásat ja fiidnát. Nu go m iesi guolggat dege su vielpá guolggat.
Lásse ii leat goassege guoskka han Elina vuovttaid, danne ii dieđe vissásit movt dat livččii. Beassá go son goassege diehtit? Mii son lea litnáseamos, Elina guhkes vuovttat, ruksesmiesi oanihis guolggat vai Ránne bolfeg uolggat. Várra leat seamma litnásat.
Viimmat čuodjagođi skuvlabiellu...
Oasáś girjjis: Livččii suohtas...- maid Laila Stien lea čállán.
Go nuorat ollejit pubertehta ahkái, de badjánisgohtet ráhkásmuvvan dovddut. Go ráhkásmuvvat, de dovddat ilu, liekkusvuoda ja muhtimin balu jos leat lahka su geasa leat ráhkásmuvvan. Jurddasát oba áigge su birra. Leavssut ja eará beaivválaš barggut báhcet. It veaje spaktat ja gullat maid oahpaheaddji hállá. Ságat ja láhtten šaddet áibbas apmasat. Dalle hálidivččet ahte son geasa leat ráhkásmuvvan, dovdá seammá láhkai du ektui. Eanas nieiddat ráhkásmuvvet gánddaide ja eanas gánddat ráhkásmuvvet nieiddaide. Dat gohčoduvvo namain heterofiila. Muhtin nieiddat ráhkásmuvvet nieiddaide, ja muhtin gánddat ráhkásmuvvet gánddaide. Dat gohčoduvvo namain homofiila. Muhtimat fas sáhttet guktui sohkabelii de ráhkásmuvvat. Dat gohčoduvvo namain bifiila. Leat homofiila dahje bifiila lea seamma lunddoláš go vuoktaivdni. Váttisvuodat šaddet go eará olbmot ja servodat eai dohkket dan. Dánne muhtimat eai duosta dovddastit ahte sii leat homofiila. Dat sáhttá buktit sidjiide hui lossa miela. Buohkat dáhttot ráhkásmuvvat ja ráhkistit nuppi olbmo, maiddái homofiillat ja bifiiillat. Dánne lea dehálaš ahte mii dohkkehit juohke olbmo oktan su dovdduiguin, ja nu mo son lea. Ollu nuoraide lea váttis almmuhit oahppásiidda ja bearrašii ahte sus leat homofiila dahje bifiiila dovddut, go dat ii leat seammá dábálaš go heterofiila dovddut. Sáhttá mannat máŋga jagi ovdal go nuorra ieš ge lea áibbas sihkkar makkár dovddut sus leat.
|
Image
|
Ráddi ii buole okto
Homofiila párra.