Duhpát ja snuvssat

Eanáš dáhpáhusat, ávdnasat ja ášahusat servodagas leat buorit ja ávkkálaččat olbmuide. Muhtin ávdnasat ja dáhpáhusat fas eai leat nu buorit. Gárrenmirkkot, duhpát ja snuvssat leat dakkár ávdnasat mat eai leat buorit olbmuide. Gárrenmirkkot leat alkohola ja narkotihkka. Duhpát ja snuvssat leat fas heakkaváralas mannogálvvut. Dát leat áiggiiđ čáda geavahuvvon dálkkasin, návddašeapmái ja gárrema dihte. Manjimus 70 jagi leat dutkit gávnna han ahte dakkár ávdnašiid geavaheapmi lea issoras váraláš rumašlaš ja psychalaš dearrvvašvuhtii. Eiseválddit leat mearridan ahte buot oahppit galget skuvllas jo oahppagoahtit duhpáha, snuvssaid, alkohola ja narkotihka birra. Mánať ja nuorat galget diehtit man váraláččat gárremirkot, duhpát ja snuvssat leat. Dalle dihtet dan birra ovdal go váljejit geavahišgoahtit dakkár ávdnasiid.

Duhpáhis ja snuvssain lea ávnnas mii gohčoduvvo nikotiniidna. Nikotiidna lea ávnnas maid duhpátbuvttadeaddjit leat bidjan duhpáhii ja snuvssaide vai olbmot galget sorjástuvvot dása, ja oasit ja geavahit dan juohke beaivvi. Dat ja ollu eará váraláš ávdnasat mat leat duhpáhis ja snuvssain, leat hui váraláččat rupmašiši.

Duhpát ja snuvssat leat lobaláš mannogálvut Norggas. Daid sáhttá oastit buvddain ja geavahit friddja nu guhká go lea badjel 18 jagi. Eiseválddit ja dutkit dihtet ahte duhpáhis ja snuvssas leat ollu váraláš ávdnasat. Danne ii leat lohpi márkanfievridit duhpáha, ja eai ge oaccčo oidnot buvdahildiin. Duhpáha ii leat lohpi borgguhit almmolaš dáluin. Datte duhpát- ja snuksabuvttadeaddjit ohcet vejolašvuođaid mo váikkuhit nu ahte nuorat álget borgguhit duhpáha ja geavahit snuvssaid. Sii dávjá čihkosis márkanfievrridit duhpáha ja snuvssaid.

Ollu riikkain lea ain lohpi márkanfievrridit duhpáha ja snuvssaid. Duhpátbuvttadeaddjit mielas daidda riikkaide gilvet ollu máidnosiid iežaset gálvvuoid birra.

Eanaš rávisolbmot geat borgguhit duhpáha dahje njammet snuvssaid, leat álgan dainna ovdal go devde 20 jagi. Eatnašat sis háliidit heaitit duhpáha borgguheamis ja snuvssaid geavaheamis, muhto eai buohkat nagot dan. Buoremus lea dál jo mearridit ahte it áiggo goasse duhpáha ja snuvssaid geavahišgoahtit.