Skip to main content

Afrihkka – beaivvážiin dievva

Sunrise landscape with the title Afrihkká – beaivváziin dievva overlaid

Máilmmi nubbin stuorámus ja lieggaseamos máilm­mioassi lea Afrihkká. Afrihkká sátn­i mearkkaša beaivváziin dievva. Dáppe gávd-nojit sihke sáhttomeahcit, rásseguolbanat, sa-vánnat ja arvevuovdi. Ii ovttage sajis máilm-mis leat nu ollu luodueallit go Afrihkkás.

Butkit oaivvildit ahte olmmošnálli lea álg-gus vuolggán Afrihkkás. Boarráseamos olm-mošdávttit leat gávdnon Tsjad:s Afrihkkás.

Image
rock painting showing animals and human figures

Dološ báktegovvosat bákteolmiin duođaštit ante olmbo[t] leat eallán Afrihkkás badjel 2 miljoovna jagi ovdal min áiggi.

Koloniijahearrát mearrideddje gokko stáhtaid rájit galge leat. Jos geahčadat kártta, de sáhttát oaidnit ahte muhtin rájit leat measta áibbas njuolgat. Sii leat dušše linjálain sárgestan ja juohkán guovlluide iežaset gaskka.

Go rájit biddjodje, de olmmoščearddat biedganedje. Dan manná leat leamaš ollu siskkâldassođit Afrihkkás. Sodiid geažil olbmot fertejedje báhtarit ja gávdnat eará vuogiid mo birget ja eallit. Koloniijariikkat ledje Stuorra-Británnia, Frankriika, Duiska, Portugal, Itália ja Belgia. Sii leat maid ávkkástallan ollu daid luondduresurssain mat leat Afrihkás. Dopper leat golli, diamánttat ja veai-ki. Koloniijahearráid ávkkástallan lea okti daid deháleamos sivain dassa ahte ollu riikkat Afrihkás leat geafit. Koloniijahearrát válde maiddaĺi olbmuid ja vuvde sin šlávan eará riikkaide.

Image
map of Africa with country borders highlighted in green

Afrihkká Areála 30,3 miljonna km² (20,4 % máilmmi eatnanareálas) Alimus várri Kilimanjaro (5895 mbá) Guhkimus johka Niilaeatnu (6671 km) Stuorámus jávri Victoriajávri (68 800 km²) Olmmošlohku Eambbo go 1 miljárdda Eamiálbmogat 50 miljonna San, Masai, Imazighen (Berberat), Mboro, Aka, Pygmeat, Khoisan, Ogoni, Batwa, Tuareg, Balala, Nama, Pastoralist

Image
three Maasai people outdoors

Afrihkás ellet ollu iešguđetlágan eamiálbmogat. Masaiijat leat johtt iálbmot dahje nomádat mat johteht šibihigiuin.

Eanáš afrihkkálaččat bargat eanadoa-luin. Sis leat unna eanabihtázat gos šad-dadit dan maid borret. Ain lea dábálaš geavahit dološáiggás giehtareaidduid nugo guohki, ja lea dábálaš ahte nisson-at bargat gittiin. Muhtin olbmot joh-tet šibihigiin ovtta guđohagas nubbái. Sin gohčodit nomádan. Dát eallinvuoh-ki lea jávkamin go eatnamat gilvojuvvo-jit eará šattuid várás, ja dalle ii leat šat guođohaneana šibihiiidda. Eanadoal-lit geain leat viiddis eatnamat, šaddadit iešguđetlágan šattuid ja ruotnasiid maid esporterejit olgoriikkaide.

Image
man and child sitting outdoors in a dry landscape

San-álbmot ellet Namibias ja Botswanas, Kalahari-sátto-meahcis. Sii bivdet elliid mirkkonjolaguin. Dán áhčči oahpaheamen bátnis bivdima.

Image
oxen ploughing a red field

Dološ eanadoallovuohki geavahuvvo ain Afrihkás.

Image
giraffes standing near water under a blue sky

Afrihkás ellet ollu iešguđetlágan eallit. Dás širráfit.

Earát barghet fas ruvkkiin. Afrihkás leat ollu ruvkedoaimmat. Duppe rogget ja buvttadit veaikki, ruovddi, golli, ja eará metállaid. Maiddái diamántaruvkket leat ollu Afrihkás. Dade bahát lea dávjá nu ahte leat amerihkálaččat dahje eurohpálaččat geat eaiggáduššet dáid ruvkkiid. Ruvkebargiin, geat dábaláččat leat afrihkálaččat, lea dávjá fuones bálká. Ollugat barghet maiddái oljobuvttademiin.

Image
aerial view of the Nile area in Africa

Niilaeatnu lea Afrihká guhkimus ja stuorámus johka.

Image
Victoria Falls with rainbow

Victoriagoržžit leat vuolggán Victoriajávrri, mii lea Afrihká stuorámus jávri

Image
city skyline of Johannesburg

Afrihkás leat ollu stuorra gávpogat. Johannesburg Lulli-Afrihkás.

Image
Mount Kilimanjaro above savanna

Kilimanjaro lea Afrihká álimus várri.

Image
coffee beans

Káffebáhpoot

Image
tourist vehicle in African savanna landscape

Ollugat fálllet turisttaide čájusmátkkiid, go sii h́áliidit oaidnit Afrihká luonddu ja luodueliid.

Image
dried plants laid out in piles

Duhpátsáddu goikaduvvon ja gárvvis vuovdimassii duhпátfabrjkaide.

Image
cargo ship in a port with cranes

Ollu iešguđetlágan gálvvut mannet stuorra skiippaid mielde miehtá máilmmi. Soaitá dát s kiipa fievrrida kakao šuhkoláde-fabrjkaide miehtá máilmmi?

Image
gold ore rock

Gollemálbma gávdnon golleruvvkes.

Image
people digging in a field

Ollugat bargat ruvkebohkamiin.