Dáruiduhttin

Dalle go Norga lei aitto šaddan demokratijian, de eai ožžon dábálaš olmot ja nissonat leat mielde mearrideamen mo riika galggai stivrejuvvot. Dalle ožžo dušše jábaláš almát dahje dievdut ja eanaoamasteaddjit šaddat politihkkáriin ja jienastit. Sámit eai ožžon jienastit jos eai eaiggáduššan ja gillán eatnamiid.

Sáhttá leat eahpevuoiggalaš jos eanetlohku galgá beassat mearridit lágaid mat čuheet álgoálbmogiidda. Dat dáhpáhuvai jagi 1898. Dalle Norgga eiseválddit dohkkehedje laga mii celkkii ahte buot sámi oahppit skuvllas galget oahppat dušše dárogiela hállat, lohkat ja čállit. Lágas čuoččui maid ahte sámegiella ii lean lohpi hállat, lohkat ja čállit skuvllas.

Dát skuvlaláhka váikkuhii garrasit sámegielat mánaide. Olluget eai oahppan lohkat ja čállit, ja eai ádden dahje ipmirdan dan mii oahpahuvvui skuvllas. Sámegiella measta jávkai áibbas. Dát áigi gohčoduvvo dáruiduhttin áigin.

Muhtin oahpaheaddjit ja skuvlabargit vuostálastte dán lága. Sii vásihede ahte mánaát eai oahppan dárogiela eai ge eará. Sii máŋggii váidaledje ráddehussii. Loahpas ráddehus árvvoštalai ja guldalii váidalusaid. Sii rievdadeje lága, ja Stuorradiggi dohkkehii rievdadusa.

Jagi 1967 šattai lohpi oahpahit sámegillii, ja sámegiella šattai maid fágan skuvllain. Dalle lei dáruiduhttin bistán measta 70 jagi, ja ollu sápmelaččat ledje massán sámegielaset.

Gonagas lea manná sámiin ándagassii bivdán daid vahágiid ovddas mat dahkkojedje dáruiduhttin áiggis. Demokratijjas fertejit maidái álbmogat beassat váikkuhit iežaset servodatovdáneapmái. Jos sii dan eai beasa, de sáhttet kultuvra, árbevierut, giella ja máhttu jávkat.

Govva: Kárášjogas jagi 1950.