4. Politihkka – leat mielde - Čoahkkáigeassu
Politihkka ja politihkkár
Politihkka mearkkaša dan ahte leat mielde mearrideamen ja váikkuheamen dasa ahte servodateallin ovdána ja šaddá nu mo don háliidat. Politihkkár lea olmmoš gii bargá ja doaibmá politihkas.
Politihkalaš bellodagat
Politihkalaš bellodagat leat searvvit maidda olbmot sáhttet searvat ja ovddidit servodatáššiid mat sin mielas leat dehálaččat. Dan sii dahket daid beroštumiid mielde mat sis leat ja dan ektui maid sii háliidit lagašservodagas ovddidit dahje rievdadit. Politihkkárat jođihit bellodagaid. Sii muitalit olbmuide man láhkai sii áigot buoridit servodaga, ja geahččalit oaččuhit fárrui earáid geat beroštit seammá áššiin. Sii geahččalit oažžut jienasteddjiid ja miellahtuid.
Válggat
Go deavddát 18 jagi ja leat Norgga stáhtaássi, de sáhtát jienastit daid politihkkáriid geaid háliidat galget stivret. Dan sáhtát dahkat juohke nuppi jagi. Politihkkárat leat ásahan bellodagaid, ja geahččalit oaččuhit olbmuid jienastit sin, vai sin áigumušat ollašuhttojit. Ovdal go válggat álget, lávejit politihkalaš bellodagaid jođiheaddjit oidnot servodagas. Sii háleštit olbmuiguin ja muitalit sidjiide iežaset áigumušaid.
Sii leat dalle “bivdimin” dahje čohkkemin jienaid. Válggat čađahuvvojit dihto beaivvi, dábálaččat čakčamánu gaskamuttus. Dat dáhpáhuvvet čihkosis. Ii oktage sáhte oaidnit makkár bellodaga juste don jienastit. Juohkehaš galgá ráfis beassat jienastit iežas oaivila mielde. Válljenlatnjii dahje válljenhiŋgalii sáhttá mannat dušše okta olmmoš háválassii.
Media
Mediat leat tv, radio, áviissat, áigečállagat, vahkkobláđit ja interneahtta. Media muitala midjiide áššiid birra mat dáhpáhuvvet servodagas. Muhtimin media čuovvu mielde maid politihkkárat ja earát barget, ja cuiggodit jos muhtimat áitet demokratiija, dahje jos fuomášit juoidá mii lea nu mo ii galggašii leat. Politihkkárat geavahit mediaid ovddastit iežaset oaiviliid servodatlaš áššiid birra. Mii galgat kritihkalaččat smiehttat ja árvvoštallat leat go duođat buot maid mediain lohkat, oaidnit ja gullat.